Ile czasu zostało Ci na odzyskanie pieniędzy?
Wpisz datę z faktury i rodzaj należności. Pokażemy konkretną datę, po której Twój dłużnik nie będzie już musiał Ci zapłacić - nawet jeśli dług jest całkowicie bezsporny.
Dwie rzeczy, które zmieniają wynik
Termin nie kończy się w rocznicę
Od nowelizacji z 2018 roku przedawnienie upływa z końcem roku kalendarzowego - o ile termin wynosi co najmniej dwa lata. Faktura z terminem płatności 15 marca 2023 nie przedawnia się 15 marca 2026, tylko 31 grudnia 2026. To zwykle dobra wiadomość: masz więcej czasu, niż myślisz.
Nie każda należność to trzy lata
Sprzedaż towaru w ramach działalności to dwa lata. Umowa o dzieło - dwa lata, i to liczone od oddania dzieła, nie od terminu płatności. Przewóz - rok. Tu wiadomość jest odwrotna: czasu może być znacznie mniej, niż zakładasz.
Jeśli chcesz policzyć też, ile dłużnik jest Ci winien ponad samą kwotę faktury, zajrzyj do kalkulatora odsetek ustawowych.
Wezwanie do zapłaty nie zatrzymuje zegara
To najczęstszy i najkosztowniejszy błąd wierzycieli. Wysyłasz wezwanie, dłużnik obiecuje zapłatę w przyszłym miesiącu, mija rok - a termin przez cały ten czas biegł.
Bieg przedawnienia przerywa tylko:
- złożenie pozwu albo innej czynności przed sądem podjętej w celu dochodzenia roszczenia,
- uznanie długu przez dłużnika - ugoda, harmonogram spłat, częściowa wpłata,
- wszczęcie egzekucji komorniczej.
Po przerwaniu termin biegnie od nowa, od zera.
Osobna kategoria to zawieszenie. Mediacja i zawezwanie do próby ugodowej nie resetują terminu - wydłużają go jedynie o czas trwania postępowania. Ta zasada obowiązuje od 30 czerwca 2022 roku. Jeśli trafisz na kalkulator albo artykuł, który twierdzi, że zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg, czytasz nieaktualną treść.
Wezwanie ma jednak inną wartość: dokumentuje próbę polubownego zakończenia sporu i często wystarcza, żeby dłużnik zapłacił. Więcej o tym piśmie znajdziesz na stronie wezwania do zapłaty.
Ile masz czasu - według rodzaju należności
| Rodzaj należności | Termin | Podstawa |
|---|---|---|
| Faktura za usługę, firma dla firmy | 3 lata | art. 118 KC |
| Faktura wystawiona konsumentowi | 3 lata | art. 118 KC |
| Czynsz, abonament, rata | 3 lata | art. 118 KC |
| Sprzedaż towaru w ramach działalności sprzedawcy | 2 lata | art. 554 KC |
| Umowa o dzieło | 2 lata od oddania dzieła | art. 646 KC |
| Umowa zlecenia i usługi | 2 lata | art. 751 KC |
| Przewóz i spedycja | 1 rok | art. 792 KC |
| Pożyczka prywatna, poza działalnością | 6 lat | art. 118 KC |
| Należność zasądzona wyrokiem lub ugodą | 6 lat | art. 125 KC |
Przy terminach od dwóch lat wzwyż stosuje się regułę końca roku. Przy rocznym - nie.
Przedawniony dług nie znika, ale staje się bezzębny
Roszczenie po terminie zamienia się w zobowiązanie naturalne. Możesz go dochodzić, ale:
- Jeśli dłużnikiem jest firma - wystarczy, że podniesie zarzut przedawnienia. Sąd oddali powództwo, a Ty zapłacisz koszty procesu.
- Jeśli dłużnikiem jest konsument - sąd bada przedawnienie z urzędu. Nie musi nawet nic mówić.
W obu przypadkach przegrywasz nie dlatego, że nie masz racji. Dlatego, że za długo czekałeś.
Jest jeden wyjątek warty sprawdzenia. Jeśli dłużnik po upływie terminu uznał dług - podpisał ugodę, wpłacił choćby część, przysłał harmonogram - sprawa może wyglądać zupełnie inaczej. To pytanie do prawnika, nie do kalkulatora.
Najczęstsze pytania o przedawnienie
Bieg zaczyna się dzień po terminie płatności wskazanym na fakturze. Dla należności między firmami termin wynosi trzy lata, a jego koniec przypada na 31 grudnia - nie na rocznicę.
Nie. Wezwanie ma inne zalety - dokumentuje próbę polubownego rozwiązania sporu i często skłania dłużnika do zapłaty - ale nie wpływa na bieg terminu.
Od 30 czerwca 2022 roku już nie. Zawiesza bieg na czas trwania postępowania pojednawczego, czyli wydłuża termin o ten okres, ale nie liczy go od nowa.
Jeśli to należność między przedsiębiorcami - 31 grudnia 2026 roku. Bieg ruszył 16 marca 2023, trzyletni termin wypadałby 16 marca 2026, ale reguła końca roku przesuwa go na ostatni dzień tego roku kalendarzowego.
Możesz złożyć pozew, ale jeśli dłużnik podniesie zarzut przedawnienia, sąd oddali powództwo i obciąży Cię kosztami. Wobec konsumenta sąd uwzględni przedawnienie sam, bez wniosku.
Złożenie pozwu lub innej czynności przed sądem podjętej w celu dochodzenia roszczenia, uznanie długu przez dłużnika oraz wszczęcie egzekucji. Po przerwaniu termin biegnie od nowa.
Nie. Zobowiązania podatkowe i składkowe rządzą się osobnymi przepisami i innym sposobem liczenia terminów.
Tak. Świadczenia okresowe przedawniają się niezależnie - najstarsze zaległości mogą być już po terminie, podczas gdy nowsze wciąż da się odzyskać.
Zegar chodzi niezależnie od tego, czy na niego patrzysz
Jedyna rzecz, która realnie zatrzymuje bieg przedawnienia, to skierowanie sprawy do sądu. Przygotujemy pozew gotowy do złożenia - przez prawnika, w siedem dni, za stałe 299 zł.