Kalkulator odsetek ustawowych
Policz odsetki za opóźnienie od nieopłaconej faktury, pożyczki albo zaliczki. Uwzględniamy każdą zmianę stopy NBP w okresie zwłoki i pokazujemy wyliczenie dzień po dniu - tak, żeby dało się je wpisać do wezwania do zapłaty albo pozwu.
Oblicz swoje odsetki
Wpisz kwotę i termin płatności. Resztę - stawki, zmiany stopy NBP, liczbę dni - policzymy za Ciebie.
Kalkulator ma charakter informacyjny. Stawki odsetek ustawowych zmieniają się wraz ze stopą referencyjną NBP - wynik zawsze warto zweryfikować na dzień składania pisma.
Ile wynoszą odsetki ustawowe w 2026 roku
Wszystkie stawki są pochodną stopy referencyjnej NBP, która od 05.03.2026 r. wynosi 3,75%. Odsetki kodeksowe zmieniają się wraz ze zmianą stopy referencyjnej NBP. Stawki w transakcjach handlowych ustala się na całe półrocze, według stopy obowiązującej 1 stycznia albo 1 lipca.
Odsetki ustawowe za opóźnienie
9,25%
stopa referencyjna NBP + 5,5 p.p.
art. 481 § 2 k.c. · obowiązuje od 05.03.2026
Odsetki ustawowe (kapitałowe)
7,25%
stopa referencyjna NBP + 3,5 p.p.
art. 359 § 2 k.c. · obowiązuje od 05.03.2026
Transakcje handlowe (B2B)
13,75%
stopa referencyjna NBP z 1 lipca + 10 p.p.
ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom · II półrocze 2026
Odsetki maksymalne za opóźnienie
18,5%
dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie
art. 481 § 21 k.c. · górna granica odsetek umownych
Jak prawidłowo obliczyć odsetki ustawowe
Sam wzór jest prosty. Błędy biorą się z czegoś innego: ze złego dnia startu i z pominięcia zmian stopy NBP w trakcie zwłoki.
odsetki = kwota × stawka roczna × liczba dni ÷ liczba dni w rokuLiczba dni w roku to 365, a dla dni przypadających na rok przestępny - 366. Jeżeli w okresie zwłoki stawka się zmieniła, okres dzieli się na odcinki i liczy każdy z nich osobno, a wyniki sumuje.
1. Ustal pierwszy dzień opóźnienia
Odsetki biegną od dnia następującego po terminie płatności. Jeśli faktura miała termin 10 stycznia, dłużnik jest w opóźnieniu od 11 stycznia - dzień terminu jest jeszcze „czysty”. Ostatni dzień okresu (dzień zapłaty albo dzień sporządzenia pisma) liczy się już do odsetek.
Jeżeli termin wypada w sobotę, niedzielę lub dzień ustawowo wolny od pracy, upływa dopiero najbliższego dnia roboczego (art. 115 k.c.) - odsetki startują wtedy o dzień lub dwa później. Nasz kalkulator uwzględnia to automatycznie, razem ze świętami ruchomymi (Wielkanoc, Boże Ciało) i Wigilią, która od 2025 r. też jest dniem wolnym.
A gdy termin płatności w ogóle nie został ustalony? Poza transakcjami handlowymi zobowiązanie bezterminowe powinno zostać spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika (art. 455 k.c.) - odsetki liczysz wtedy od dnia następnego po upływie terminu z wezwania. Dlatego wezwanie do zapłaty warto wysłać listem poleconym za potwierdzeniem odbioru i zachować potwierdzenie doręczenia: to data doręczenia, a nie nadania, wyznacza moment, od którego dłużnik jest w opóźnieniu.
Inaczej jest w transakcjach handlowych: jeżeli strony nie ustaliły terminu zapłaty, odsetki handlowe przysługują bez wezwania, po upływie 30 dni od spełnienia świadczenia przez wierzyciela. Nie musisz więc czekać, aż dłużnik odbierze pismo, żeby zacząć naliczać.
2. Podziel okres na odcinki według stawek
To najczęstszy błąd w wyliczeniach robionych „na kolanie”: przyjęcie jednej, dzisiejszej stawki dla całego okresu. Tymczasem stopa referencyjna NBP zmieniała się w ostatnich latach kilkanaście razy - tylko w 2025 r. sześć razy. Za każdy odcinek obowiązuje ta stawka, która obowiązywała w danym dniu.
Przykład
Faktura na 10 000 zł z terminem płatności 31 grudnia 2025 r., nadal niezapłacona 28 sierpnia 2026 r. Odsetki ustawowe za opóźnienie biegną od 1 stycznia 2026 r., czyli przez 240 dni:
· 1.01.2026 - 4.03.2026 (63 dni, stawka 9,5%): 10 000 × 9,5% × 63 ÷ 365 = 163,97 zł
· 5.03.2026 - 28.08.2026 (177 dni, stawka 9,25%): 10 000 × 9,25% × 177 ÷ 365 = 448,56 zł
Razem 612,53 zł odsetek. Do sądu idzie żądanie zapłaty 10 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 stycznia 2026 r. do dnia zapłaty.
3. W pozwie żądaj odsetek „do dnia zapłaty”
W piśmie do sądu nie musisz - i zwykle nie powinieneś - wpisywać sztywnej kwoty odsetek. Standardowe żądanie brzmi: „zasądzenie kwoty X zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia … do dnia zapłaty”. Dzięki temu odsetki naliczają się dalej przez cały czas trwania procesu, a Ty nie tracisz ich za miesiące, które minęły od złożenia pozwu.
Wyliczona kwota przydaje się natomiast do dwóch rzeczy: do wezwania do zapłaty (żeby pokazać dłużnikowi, ile realnie rośnie dług) oraz wtedy, gdy chcesz skapitalizować odsetki na dzień wniesienia pozwu i dochodzić ich jako części kwoty głównej.
4. Pamiętaj o granicach
- Odsetki maksymalne - odsetki umowne nie mogą przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych. Zastrzeżenie wyższych jest bezskuteczne w części przekraczającej limit; należą się wtedy odsetki maksymalne (art. 359 § 21-23 i art. 481 § 21-23 k.c.).
- Zakaz anatocyzmu - odsetek od zaległych odsetek możesz żądać dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa albo gdy po powstaniu zaległości strony zgodziły się doliczyć je do długu (art. 482 k.c.).
- Przedawnienie - odsetki są świadczeniem okresowym i przedawniają się po 3 latach, a bieg terminu kończy się z ostatnim dniem roku kalendarzowego. Co do zasady przedawniają się najpóźniej wraz z roszczeniem głównym.
Które odsetki należą się w Twojej sprawie
Cztery różne stawki, cztery różne podstawy prawne. Wybranie złej to najczęstszy powód, dla którego sąd zasądza mniej, niż żądał powód.
| Rodzaj | Kiedy przysługują | Stawka |
|---|---|---|
| Ustawowe za opóźnienie art. 481 § 2 k.c. | Domyślnie zawsze, gdy dłużnik spóźnia się z zapłatą, a umowa nie określa własnej stawki. Nie musisz wykazywać szkody ani winy dłużnika. | 9,25% |
| Ustawowe (kapitałowe) art. 359 § 2 k.c. | Wynagrodzenie za korzystanie z cudzych pieniędzy - np. pożyczka, w której strony zastrzegły odsetki, ale nie podały ich wysokości. Biegną jeszcze przed terminem zapłaty. | 7,25% |
| Transakcje handlowe ustawa z 8.03.2013 | Faktura między przedsiębiorcami (także rolnik, wolny zawód, podmiot publiczny). Przysługują z mocy ustawy, bez zapisu w umowie - i są wyraźnie wyższe niż odsetki kodeksowe. | 13,75% |
| Transakcje handlowe - podmiot leczniczy | Ten sam reżim, ale dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym (np. szpital SPZOZ) - ustawodawca obniżył dla nich marżę z 10 do 8 punktów procentowych. | 11,75% |
| Maksymalne za opóźnienie art. 481 § 21 k.c. | Nie osobny rodzaj, tylko sufit dla odsetek umownych. Jeśli w umowie zastrzeżono wyższe - należą się maksymalne. | 18,5% |
Bonus dla przedsiębiorców: rekompensata 40, 70 albo 100 euro
Jeżeli dochodzisz zapłaty za fakturę w transakcji handlowej, obok odsetek należy Ci się zryczałtowana rekompensata za koszty odzyskiwania należności (art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom). Jej wysokość zależy od wartości świadczenia pieniężnego:
- 40 euro - do 5 000 zł włącznie,
- 70 euro - powyżej 5 000 zł, ale poniżej 50 000 zł,
- 100 euro - od 50 000 zł włącznie.
Nie musisz wykazywać, że faktycznie poniosłeś takie koszty. Rekompensata przysługuje co do zasady od każdej odrębnej niezapłaconej płatności udokumentowanej fakturą.
Tabela stawek odsetek ustawowych od 2016 roku
Pełna historia stawek potrzebna do policzenia starszych zaległości. Kalkulator korzysta z dokładnie tych samych danych.
| Obowiązuje od | Stawka roczna | Odsetki maksymalne |
|---|---|---|
| 05.03.2026 - obecnie | 9,25% | 18,5% |
| 04.12.2025 | 9,5% | 19% |
| 06.11.2025 | 9,75% | 19,5% |
| 09.10.2025 | 10% | 20% |
| 04.09.2025 | 10,25% | 20,5% |
| 03.07.2025 | 10,5% | 21% |
| 08.05.2025 | 10,75% | 21,5% |
| 05.10.2023 | 11,25% | 22,5% |
Źródła danych: stopa referencyjna NBP - decyzje Rady Polityki Pieniężnej (nbp.pl); odsetki w transakcjach handlowych - obwieszczenia ministra właściwego do spraw gospodarki publikowane w Monitorze Polskim. Kalkulator obejmuje okres od 01.01.2016 r., czyli od wejścia w życie nowelizacji, która powiązała odsetki ustawowe ze stopą NBP i rozdzieliła je na kapitałowe oraz za opóźnienie.
Najczęstsze pytania o odsetki ustawowe
Od 5 marca 2026 r. odsetki ustawowe za opóźnienie wynoszą 9,25% w skali roku. To suma stopy referencyjnej NBP (3,75%) i 5,5 punktu procentowego, zgodnie z art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego. Odsetki ustawowe kapitałowe (art. 359 § 2 k.c.) to 7,25%, a odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych w drugim półroczu 2026 r. - 13,75%.
Odsetki kodeksowe zmieniają się wraz ze zmianą stopy referencyjnej NBP, bez nowelizacji przepisów - dlatego przy dłuższym opóźnieniu okres trzeba podzielić na odcinki. Stawki w transakcjach handlowych ustala się natomiast na całe półrocze, według stopy obowiązującej 1 stycznia albo 1 lipca, i ogłasza obwieszczeniem w Monitorze Polskim.
Od dnia następującego po terminie płatności. Jeżeli faktura miała termin 10 stycznia, dłużnik jest w opóźnieniu od 11 stycznia - sam dzień terminu jeszcze się nie liczy. Ostatni dzień okresu, czyli dzień zapłaty, wlicza się już do odsetek.
Wyjątek: gdy termin wypada w sobotę, niedzielę albo dzień ustawowo wolny od pracy, upływa dopiero najbliższego dnia roboczego (art. 115 k.c.), więc odsetki startują odpowiednio później.
Poza transakcjami handlowymi zobowiązanie bezterminowe powinno zostać spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika (art. 455 k.c.). Odsetki liczysz wtedy od dnia następnego po upływie terminu wskazanego w wezwaniu - na przykład siedmiu dni od jego doręczenia. Dlatego wezwanie warto wysłać listem poleconym za potwierdzeniem odbioru i zachować potwierdzenie doręczenia: bez niego trudno wykazać przed sądem, od kiedy dłużnik jest w opóźnieniu.
W transakcji handlowej jest inaczej: jeżeli nie ustalono terminu zapłaty, odsetki handlowe przysługują bez wezwania, po upływie 30 dni od spełnienia świadczenia przez wierzyciela.
W praktyce przyjmuje się rzeczywistą liczbę dni w roku: dni przypadające na rok przestępny dzieli się przez 366, pozostałe przez 365. Taki wariant kalkulator stosuje domyślnie.
Spotyka się też podejście, w którym dzielnikiem jest zawsze 365 - tak liczone są między innymi odsetki od zaległości podatkowych. Różnica jest niewielka (poniżej 0,3% kwoty odsetek), ale w ustawieniach zaawansowanych kalkulatora możesz przełączyć się na wariant 365.
Nie. Standardowe żądanie brzmi: „zasądzenie kwoty X zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia … do dnia zapłaty”. Dzięki temu odsetki naliczają się przez cały czas trwania procesu, a nie zatrzymują na dniu złożenia pozwu.
Kwotę wyliczoną w kalkulatorze wykorzystasz raczej w wezwaniu do zapłaty albo wtedy, gdy chcesz skapitalizować odsetki na dzień wniesienia pozwu i dochodzić ich jako części kwoty głównej.
Odsetki żądane obok kwoty głównej („do dnia zapłaty”) nie podwyższają wartości przedmiotu sporu - opłatę sądową liczysz od samego kapitału. Inaczej jest z odsetkami skapitalizowanymi: jeśli doliczysz je do kwoty żądanej w pozwie, powiększają wartość przedmiotu sporu, a więc i opłatę.
Przy roszczeniach powyżej 20 000 zł opłata stosunkowa wynosi 5% wartości przedmiotu sporu, więc kapitalizacja realnie podnosi koszt wniesienia sprawy.
Co do zasady nie - to zakaz anatocyzmu z art. 482 k.c. Odsetek od zaległych odsetek możesz żądać dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, albo wtedy, gdy już po powstaniu zaległości strony zgodziły się doliczyć zaległe odsetki do sumy długu.
Odsetki są świadczeniem okresowym, więc przedawniają się po 3 latach, przy czym koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Co do zasady przedawniają się najpóźniej wraz z roszczeniem głównym - jeśli przedawni się należność z faktury, przedawniają się razem z nią również odsetki.
W praktyce oznacza to, że przy starszych zaległościach warto działać szybko: każdy rok zwłoki to kolejny odcinek odsetek, który może wypaść poza zasięg roszczenia.
Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych - w drugim półroczu 2026 r. 13,75% rocznie. Przysługują z mocy ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, więc nie trzeba ich zastrzegać w umowie ani na fakturze.
Dodatkowo należy Ci się zryczałtowana rekompensata za koszty odzyskiwania należności, liczona od wartości świadczenia pieniężnego: 40 euro do 5 000 zł włącznie, 70 euro powyżej 5 000 zł, ale poniżej 50 000 zł, oraz 100 euro od 50 000 zł włącznie. Przysługuje co do zasady od każdej odrębnej niezapłaconej płatności udokumentowanej fakturą i bez wykazywania rzeczywistych kosztów.
Policzone odsetki to dopiero połowa sprawy
Dłużnik nie zapłaci dlatego, że policzyłeś mu odsetki co do grosza. Zapłaci, kiedy zobaczy, że sprawa idzie do sądu. Przygotujemy dla Ciebie pozew o zapłatę - z prawidłowo sformułowanym żądaniem odsetek, wyliczoną opłatą sądową i listą dowodów.