Ekspert Pozywacz.pl · Stan prawny na 28 października 2026 r.
Dzień dobry, jestem programistą na B2B. W lipcu wystawiłem klientowi, spółce z o.o., fakturę na 6150 zł brutto z terminem płatności 15 lipca. Do dziś nie zapłacił, a na maile odpisuje „w przyszłym tygodniu”. Chcę wysłać mu wezwanie, ale nie wiem, jakie odsetki mogę doliczyć: ustawowe, handlowe, a może jakieś inne? Słyszałem też o 40 euro za każdą fakturę. Czy to prawda i czy mogę doliczyć to wszystko naraz?
Kamil, 34 lata, programista z Poznania
List powstał na podstawie pytań, które dostajemy od klientów. Imię i szczegóły zmieniliśmy.
Krótka odpowiedź
Jeśli i Ty, i Twój klient prowadzicie działalność, przysługują Ci odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych. W drugim półroczu 2026 r. wynoszą one 13,75% w skali roku. Do tego dochodzi rekompensata 40, 70 albo 100 euro od każdej spóźnionej faktury (w zależności od wielkości faktury). Kamil może więc żądać 6150 zł, ok. 243 zł odsetek (na 28 października) i 70 euro rekompensaty. Gdy dłużnikiem jest osoba prywatna, liczysz zwykłe odsetki ustawowe za opóźnienie: 9,25%. Jeżeli sprawa trafi do sądu Kamil może też liczyć na zwrot kosztów sądowych, kosztów reprezentacji i kosztów egzekucji.
Co możesz zrobić, krok po kroku
- Sprawdź, kim jest dłużnik. Firma lub spółka: odsetki handlowe i rekompensata. Osoba prywatna (konsument): odsetki ustawowe za opóźnienie, bez rekompensaty.
- Sprawdź termin płatności na fakturze lub w umowie. Odsetki liczysz od następnego dnia.
- Policz dni opóźnienia i odsetki według wzoru niżej albo w kalkulatorze odsetek.
- Dolicz rekompensatę według kwoty faktury: 40, 70 lub 100 euro, przeliczone po kursie NBP.
- Wpisz to wszystko w wezwanie do zapłaty. Odsetki nie przestają rosnąć: w wezwaniu wystarczy napisać „wraz z odsetkami od 16 lipca 2026 r. do dnia zapłaty”.
Ile wynoszą odsetki w 2026 roku?
| Rodzaj odsetek | Kiedy | Wzór | Stawka (stan na 28.10.2026) |
|---|---|---|---|
| za opóźnienie w transakcjach handlowych | firma i firma | stopa referencyjna NBP + 10 pkt proc. | 13,75% |
| za opóźnienie w transakcjach handlowych, gdy dłużnik jest publicznym podmiotem leczniczym | firma i szpital publiczny | stopa referencyjna NBP + 8 pkt proc. | 11,75% |
| ustawowe za opóźnienie | każdy inny przypadek, np. dłużnik prywatny | stopa referencyjna NBP + 5,5 pkt proc. | 9,25% |
Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75% od 5 marca 2026 r. (sprawdzisz ją na stronie nbp.pl). Przed wysłaniem wezwania sprawdź aktualną stawkę. Pozywacz.pl robi to za Ciebie.
Jak policzyć odsetki? Przykład Kamila
Wzór: kwota × stawka × liczba dni opóźnienia ÷ 365.
- Kwota: 6150 zł (liczysz od kwoty brutto, więcej w tekście Brutto czy netto?)
- Termin płatności: 15 lipca 2026 r., więc odsetki od 16 lipca
- Płatność nastąpiła 28 października 2026 r.: 105 dni opóźnienia
- Odsetki handlowe: 6150 × 13,75% × 105 ÷ 365 = 243,26 zł
Każdy kolejny dzień to ok. 2,32 zł. Gdyby dłużnikiem była osoba prywatna, przy 9,25% wyszłoby 163,65 zł.
Rekompensata 40, 70 lub 100 euro: komu i ile?
Przysługuje, gdy oboje prowadzicie działalność, a dłużnik spóźnił się z zapłatą. Nie musisz udowadniać żadnych kosztów ani wysyłać wcześniej wezwania.
| Kwota faktury | Rekompensata |
|---|---|
| do 5000 zł | 40 euro |
| powyżej 5000 zł i poniżej 50 000 zł | 70 euro |
| od 50 000 zł | 100 euro |
Euro przeliczasz po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym płatność stała się wymagalna. U Kamila: po kursie z 30 czerwca 2026 r. Rekompensata należy się od każdej faktury osobno: TSUE uznał, że przysługuje za każdą transakcję, której nie zapłacono w terminie (wyrok C-585/20).
Jeśli realne koszty odzyskiwania długu były wyższe (np. zapłaciłeś firmie windykacyjnej), możesz żądać też różnicy, pod warunkiem że je udokumentujesz.
A jeśli na fakturze nie ma terminu?
W transakcjach handlowych, gdy termin nie został ustalony, możesz żądać odsetek po 30 dniach od doręczenia faktury, jeśli wykonałeś swoją część umowy. Gdy dłużnikiem jest osoba prywatna i termin nie był ustalony, wyślij wezwanie do zapłaty z terminem: odsetki liczysz od dnia po jego upływie.
Co mówi prawo
- Art. 481 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego: odsetki ustawowe za opóźnienie (stopa referencyjna NBP + 5,5 pkt proc.).
- Art. 4 pkt 3 i art. 7-8 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych: odsetki handlowe i termin 30 dni, gdy nie ustalono terminu.
- Art. 10 tej ustawy: rekompensata 40, 70 lub 100 euro i zwrot wyższych kosztów odzyskiwania należności.
- Art. 482 Kodeksu cywilnego: od zaległych odsetek możesz żądać odsetek dopiero od dnia wytoczenia powództwa.
- TSUE C-585/20: rekompensata za każdą transakcję osobno.
Co dalej u Kamila
Kamil wysyła wezwanie na 6150 zł z odsetkami handlowymi od 16 lipca do dnia zapłaty i rekompensatą 70 euro, z terminem 7 dni. Jeśli klient zapłaci samą fakturę, Kamil może dalej żądać odsetek i rekompensaty. Jeśli nie zapłaci nic, kolejnym krokiem jest pozew.
Najczęstsze pytania
Czy muszę wystawiać notę odsetkową?
Nie. Możesz ją wystawić, ale odsetek możesz żądać wprost w wezwaniu i w pozwie.
Czy mogę umówić się na wyższe odsetki niż ustawowe?
Tak, ale umowne odsetki za opóźnienie nie mogą przekroczyć dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie (dziś 18,5%). Takie ustalenie warto mieć na piśmie lub w mailu.
Klient zapłacił po terminie, ale bez odsetek. Mogę je jeszcze żądać?
Tak. Odsetki i rekompensata należą Ci się za samo opóźnienie, także gdy faktura jest już zapłacona.
Mam trzy spóźnione faktury od jednego klienta. Trzy rekompensaty?
Tak, od każdej faktury osobno.
Sprawdź swoją sprawę
Opisz nam, kto Ci nie zapłacił i od kiedy. Bezpłatnie ocenimy sprawę, a wezwanie do zapłaty z wyliczonymi odsetkami i rekompensatą przygotujemy za 99 zł, zwykle w 24 godziny. Jeśli prawnik uzna, że sprawa nie ma sensu, oddamy całą wpłatę. Jeśli wezwanie nie zadziała, pozew przygotujemy w zamrożonej cenie 299 zł.
Przygotuj wezwanie do zapłaty →Źródła: Kodeks cywilny · Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych · Stopy procentowe NBP · TSUE C-585/20
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w Twojej sprawie. Stawki odsetek zmieniają się wraz ze stopami NBP. Pozywacz.pl jest platformą legal-tech, nie kancelarią.